Tỉnh Hà Giang được ghi nhận thành lập từ năm 1891, đến nay là hơn 130 năm. Ngoài những địa điểm nổi tiếng về cảnh trí thiên nhiên tuyệt đẹp, đây còn là nơi có nhiều địa danh đặc biệt liên quan đến những yêu tố lịch sử địa lý, có thể kể ra:
- Cột cờ Lũng Cú: được coi như biểu tượng đánh dấu điểm cực Bắc của Việt Nam.
- Cột cột km số 0: có nhiều cột mốc km 0 nhưng cột mốc km số 0 của Quốc Lộ 2, nối tỉnh Hà Giang và thủ đô Hà Nội, lại được chú ý nhiều hơn, có lẽ do vị trí địa lý nằm ở cực Bắc nước ta của tỉnh.
- Vị Xuyên: Mặt trận Vị Xuyên là nơi diễn ra cuộc chiến trường ác liệt chống quân Trung Quốc xâm lược ròng rã trong suốt 10 năm (1979-1989), đặc biệt trong giai đoạn từ 1984-1989, với tổng số người hy sinh lên đến 4.000 người! Sự khốc liệt thể hiện qua những địa danh Thác Gọi Hồn, Lò Vôi Thế Kỷ, Ngã Ba Cửa Tử.
Đến Hà Giang với tư thế một nhóm người được ủy thác làm công tác thiện nguyện, nhóm chúng tôi hầu hết chưa một lần đặt chân đến mảnh đất phên giậu của tổ quốc, ai nấy đều trong tâm trạng phấn khích. Trước mắt chúng tôi dần mở ra những dãy núi hình cánh cung hùng vĩ trùng trùng điệp điệp với hình dáng đặc trưng của núi đá vôi có đỉnh đã bị bào mòn, thỉnh thoảng ta có thể bắt gặp những hang động lớn nhỏ lưng chừng núi. Sông suối chảy qua một số hẻm núi dài và sâu tạo ra một khung cảnh kỳ vĩ không bút mực nào tả xiết với bên dưới là dòng nước uốn lượn, phía trên là những con đường ngoằn ngoèo quanh co men theo sườn núi giữa lưng chừng mây trắng cuồn cuộn bay!
Với cảm giác bùi ngùi tôi liên tưởng đến những trận đánh từ ngàn xưa trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc chống kẻ thù truyền kiếp phương Bắc, địa hình hiểm trở chắc cũng đã đóng góp phần lớn vào những trận thắng vang dội sử xanh.
Địa điểm nơi chúng tôi đến trao quà cho các cháu học sinh tiểu học là một xã thuộc huyện Quản Bạ sát biên giới Trung Quốc, từ trung tâm huyện đi vòng vèo toàn đường đèo đến trường khoảng 20km.
Những chiếc ba lô đựng tập vở đi học được tổ chức trao trùng với đêm lễ hội trăng rằm trung thu cho các cháu thật nhiều cảm xúc. Những tiếng reo vui trong ánh mắt trẻ thơ hân hoan khi biết cháu nào cũng sẽ nhận được món quà từ chúng tôi, bởi vì theo như cô giáo tổng phụ trách đội (hôm nay dẫn chương trình trong vai chị Hằng) cho biết những năm trước phải bình chọn vì số lượng không đủ cho tất cả các cháu!
Trước đó thì họa sĩ Lê Phú, cũng đã mang đến niềm vui bằng cách miệt mài thực hiện các bức ký họa chân dung cho các thầy cô và các cháu.
Các cháu ở đây hình hài nhỏ nhoi còi cọc hơn nhiều so với cùng độ tuổi trẻ em thành phố, rất ngoan ngoãn, tuân thủ giữ trật tự buổi lễ rất tốt. Trong suốt cả buổi từ trưa đến chiều tiếp xúc qua đôi mắt của các thầy cô ở đây thì tôi cảm nhận được họ làm việc với tất cả tấm lòng, không nề hà khó khăn. Được biết trước đây trong quá trình xây dựng trường, họ cũng đều đổ mồ hôi trong vai trò thợ hồ, thợ sơn, thợ san lấp…ngoài giờ giảng dạy.
Cảm xúc khi tham dự một đêm Trung Thu nơi địa đầu tổ quốc thật là đặc biệt. Ra về, mang món nợ trong lòng với mong muốn có những chiếc áo ấm cho các cháu vào mùa đông giá lạnh sắp tới!
Đường về chỗ nghỉ đêm thêm phần heo hút khi bóng tối đã buông trên con đường ngoằn ngoèo, chợt nhớ tới những câu truyện đường rừng của Lan Khai, Thế Lữ… đầy kinh dị hoặc ma mị như truyện Liêu Trai của Bồ Tùng Linh, bất giác tôi ớn lạnh kéo vội cổ áo, đang thầm mong có một bóng ma nữ hoặc hồ ly xuất hiện, chợt nghe có những âm thanh khác lạ phía sau, có lúc như tiếng nỉ non ai oán từ cõi a tỳ, lúc thì lại khò khẹt như tiếng người bị bóp cổ,...tôi vội quay lại thì thấy ba cái miệng há hốc đang phát ra tiếng ngáy mỗi người một kiểu mười phần kinh dị!
Tùng Vài - Trung Thu 2023
